Wie staat er vandaag naast de mens die niet past binnen het aanbod?

Herkenning en verschuiving: van straathoekwerk naar straattherapie

De functie van straattherapeut vertrekt vanuit een specialistischer aanbod. Dat is waardevol en nodig, maar het straathoekwerk bewoog zich altijd veel breder: wonen, inkomen, schulden, werk, gezondheid, middelengebruik, psychisch welzijn, relaties, eenzaamheid, justitie, vrije tijd, groepsdynamiek en sociale uitsluiting kwamen allemaal op onze weg.

Ons vertrekpunt was nooit één afgebakende problematiek, maar de mens en diens leefwereld. Soms betekende dat informeren of doorverwijzen, soms bemiddelen of netwerken versterken, soms groepswerk organiseren en heel vaak: aanwezig zijn en luisteren. Deze brede benadering is voor ons geen detail. Het is een voorwaarde voor geloofwaardig outreachend werk.

Structureel werken

Een ander wezenlijk verschil was het structurele werken. Straathoekwerk bleef niet bij individuele begeleiding of het verbinden van mensen met het bestaande aanbod. Wat we op straat hoorden en zagen, brachten we ook terug naar beleid en hulpverlening.

Terugkerende signalen over wonen, inkomen, zorg, overlast, uitsluiting of ontoegankelijke dienstverlening waren niet alleen problemen van individuele mensen, maar konden wijzen op tekortkomingen in het systeem. Die signalen zichtbaar maken, bespreekbaar maken en mee zoeken naar structurele oplossingen was een volwaardig onderdeel van ons werk.

Net daarin maakte de onafhankelijke positie van het straathoekwerk een verschil: we stonden niet alleen naast mensen, maar konden ook benoemen wanneer het aanbod zelf niet aansloot.

Vertrouwen, beroepsgeheim en de grenzen van geïntegreerde hulpverlening

Wie wantrouwig staat tegenover hulpverlening bereik je niet met een folder, maar door tien keer terug te keren. Een gesprek op straat kan meer betekenen dan een gesprek in een kantoor, niet omdat de straat therapeutischer is, maar omdat de relatie het vertrekpunt is.

Daarom hechten wij sterk aan een zorgvuldige omgang met informatie. Gedeeld beroepsgeheim is geen vrijgeleide om informatie breed te laten circuleren. Het vraagt net om een duidelijk doel, een duidelijke verantwoordelijkheid en maximale transparantie naar de persoon zelf.

Wanneer verschillende diensten rond dezelfde cliënt werken, dreigt het risico dat vertrouwensrelaties worden gezien als uitwisselbaar. Voor ons is dat een fundamentele grens. Het straathoekwerk kon net werken omdat mensen wisten dat wat ze vertelden niet zomaar verder ging.

De veranderde insteek rond veiligheid en overlast

We merken dat veiligheid en overlast vandaag nadrukkelijker aanwezig zijn onder het mom van outreachend werken, zoals bij het buurthoekwerk. Dat is begrijpelijk, maar het roept een belangrijke vraag op: wat gebeurt er wanneer nabijheid niet alleen wordt ingezet om mensen te ondersteunen, maar ook om overlast te beheersen?

Veiligheid en welzijn zijn verbonden, maar niet hetzelfde. Wanneer die grenzen vervagen, dreigt de focus te verschuiven van wie iemand is naar wat iemand betekent voor de omgeving. Precies daar was de onafhankelijke positie van het straathoekwerk essentieel.

Een versnipperd landschap

GO-team, buurthoekwerk, straattherapie en zorgverbinding bestaan vandaag naast elkaar. Dat kan een meerwaarde zijn, maar het roept ook vragen op: Waar ligt het onderscheid tussen deze functies? Wie blijft aanwezig wanneer iemand nog niet klaar is voor hulpverlening? Wie gaat opnieuw langs na drie keer ‘nee’? Wie neemt structurele signalen mee? Wie werkt met groepen en informele netwerken? Wie bewaakt de professionele onafhankelijkheid?

Dat was één van de wezenlijke redenen waarom straathoekwerk bestond.

Misschien zegt het ook iets over hoe de stad naar outreachend werk kijkt: wanneer een onafhankelijke, integrale werking verdwijnt, is de vraag niet alleen welke nieuwe functies daarvoor in de plaats komen. De wezenlijke vraag is wie vandaag nog de ruimte en de opdracht krijgt om aanwezig te blijven waar het bestaande aanbod niet volstaat en om daar te blijven wanneer anderen afhaken.

Waarom wij ons kandidaat stellen

Wij kennen de straat, de leefwereld van mensen in kwetsbare posities en het Mechelse hulpverleningslandschap. Onze expertise zit niet alleen in het bereiken van mensen, maar ook in het herkennen van de gevolgen wanneer een brede werking wordt opgesplitst in gespecialiseerde functies.

Onze kandidatuur is daarom meer dan een sollicitatie. Het is een uitnodiging tot gesprek: over outreachend werken, over professionele onafhankelijkheid, over de grenzen van geïntegreerde hulpverlening en over de vraag hoe Mechelen mensen bereikt die niet vanzelf hun weg vinden naar het bestaande aanbod.

Als tijdens de selectie blijkt dat onze ervaring onvoldoende aansluit bij de nieuwe functie, zullen wij dat respecteren. Al zou het wel een mooie illustratie zijn van precies het probleem waar straathoekwerk zich al die jaren mee bezighield: niet iedereen past netjes binnen het bestaande aanbod.